કેટલાક લોકો વધુ પડતા દેવામાં ડૂબી ગયા હોય, કે બિઝનેસમાં મોટી ખોટ આવી હોય ત્યારે પૈસા પાછા નહીં આપી શકવાના ભયથી આપઘાત કરવાનું વિચારે છે.
એવા સમયે પૈસા પાછા આપી દેવાના પ્રયત્નો કરવા. દેવું ખૂબ વધી ગયું હોય અને પૈસા પાછા ન આપી શકાય એવું હોય ત્યારે આપણી ભાવનામાં “મારે પૈસા પાછા આપી જ દેવા છે.” એમ રાખવું પણ અવળું પગલું તો ન જ ભરવું.

આપણે તપાસ કરવી કે આર્થિક મુશ્કેલી આવી છે પણ ઘરમાં ખાવા-પીવા-રહેવાની સગવડ તો છે ને? એટલું હોય તો બહુ થયું, એમ કરીને ઈશ્વરને સોંપી દેવું જેથી આપણને શાંતિ થઈ જાય.
ખરાબ પરિસ્થિતિમાં મનુષ્ય આર્તધ્યાન-રૌદ્રધ્યાન, દ્વેષ, અભાવ, તિરસ્કાર, વેર એમ ખૂબ ખરાબ કર્મો બાંધી શકે. “દેવું પૂરું નહીં થાય તો શું થશે?”, “આ ભાઈએ દગો દીધો”, “આ લોકો આવા છે” એમ નેગેટિવ વિચારોથી ગુણાકાર કર કર કરે તો બાવીસ વર્ષ પછી પણ દેવું પૂરું ના થાય. ઉપરથી વ્યક્તિ ડિપ્રેસ થઈ જાય, ભાંગી પડે ને કેટલાક તો આપઘાત કરી બેસે, જેનાથી લક્ષ્મી આવવાના અંતરાય વધે.
ઘણા લોકો ધંધામાં મુશ્કેલી આવે તો જુદી જુદી જગ્યાએથી લોન લીધા કરે. એક ખોટ જાય એટલે ઊંચા વ્યાજના દરે બીજી લોન લે. બીજી ખોટ જાય તો વધારે દરે ત્રીજી લોન લે. એમ કરતાં કરતાં દોઢ લાખનું દેવું વધીને દોઢ કરોડનું થઈ જાય, પછી મરવાના વિચારો કરે. એવા સમયે સમજવું કે આપણો પાપકર્મનો ઉદય ચાલે છે, ત્યારે ઉધામા નાખવાને બદલે સંકોચાઈને સમય કાઢી નાખવો. જેમ આપણે અડધી રાતના ધંધામાં દોડધામ ન કરીએ તેમ પાપના ઉદયમાં પણ ધીરજ પકડવી.
આપણે ભાવ ચોખ્ખો રાખવો, કે “પાંચ લાખનું દેવું થઈ ગયું છે, પણ મારે પૈસેપૈસો ચૂકવી દેવો છે.” ત્યારે અંદરખાને લાલચ ના રાખવી. દિલમાં સો ટકા ચોખ્ખી ભાવના રાખીને પ્રાર્થના કરવી કે “પૈસા આવી જાય તો બધા ચૂકવી દઉં”, જેનાથી સામાનેય શાંતિ થશે અને આપણા જીવનમાં પણ શાંતિ થઈ જશે.
આપણે એવી ધારણા કરીએ કે ધંધામાં વીસ લાખનો નફો થવો જોઈએ, તો પછી તરત અંદર વાળી લેવું કે વીસનો નફો પણ થાય અને વીસની ખોટ પણ જાય, જે બન્યું તે કરેક્ટ. પછી સત્તર લાખનો નફો થાય તો પણ કરેક્ટ અને સાત લાખનો થાય તો પણ કરેક્ટ. એવી માનસિક તૈયારી રાખવી પછી નફો નથી થતો, નથી થતો, એમ વિચારીને ડિપ્રેશનમાં જવાની જરૂર નથી.
ધંધામાં ફોન ઉપર સોદો મંજૂર કર્યો હોય અને બે દિવસ પછી સામો માણસ ફરી જાય તો આપણને ઉદ્વેગ થાય, ફ્રસ્ટ્રેશન આવે કે “મારે નફો જતો રહ્યો!” પણ નફો આવ્યો જ નહોતો, હજુ તો સોદો થયો હતો. તે વખતે સોદો જ નથી થયો એમ માનીને ચાલીએ તો આપણને ઉદ્વેગ ના થાય. આ તો ધંધાની એક ખોટ ખાઈએ ને ઉપરથી ઈમોશનલ થઈને આપણે બીજી ખોટ ખાઈએ છીએ, ને ઉપરથી નવા કર્મો બાંધીએ છીએ.
એટલે જ્યાં જ્યાં પણ આપણે કોઈ ધારણા બાંધી હોય અને ત્યાં કંઈક આપણી ધારણાથી ઊંધું થાય ત્યાં આ પ્રકારની સમજણ ગોઠવીને સોલ્યુશન લાવવું.
પરમ પૂજ્ય દાદાશ્રી આપઘાતના જોખમો તરફ અંગૂલીનિર્દેશ કરીને દેવું થાય ત્યારે આપઘાત ન કરવાનું સમજાવે છે.
પ્રશ્નકર્તા: આપઘાત કરીને મરી જાય તો શું થાય?
દાદાશ્રી: આપઘાત કરીને મરી જાય, પણ પાછું ફરી અહીં ફરજો ચૂકવવા આવવું પડે. મનુષ્ય છે તે તેને માથે દુઃખ તો આવે, પણ તે માટે કંઈ આપઘાત કરાય? આપઘાતના ફળ બહુ કડવા છે. ભગવાને તેની ના પાડેલી છે, બહુ ખરાબ ફળ આવે. આપઘાત કરવાનો તો વિચારેય ના કરાય. આ જે કંઈ કરજ હોય તો તે પાછું આપી દેવાની ભાવના કરવાની હોય, પણ આપઘાત ના કરાય.
આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિથી જોઈએ તો આ દેવું એ પૂર્વકર્મનું ફળ છે. પાછું ચૂકવી દેવાના ભાવ એ બીજ છે. આપણે ફળ ન સુધારી શકીએ તો બીજ ચોક્કસ સુધારી લેવા. પણ આપઘાત જેવું કૃત્ય કરીને આ ભવ ને આવતો ભવ બંને ન બગાડવા.
કર્મોનું ફળ ભોગવવામાં ભગવાન મહાવીર કે રામ ભગવાન કે શ્રીકૃષ્ણ ભગવાન પણ કોઈ ફેરફાર કરી નહોતા શક્યા. આપણે પણ ખરાબ કર્મો અટકાવી નહીં શકીએ. પણ દુઃખની પરિસ્થિતિમાં સમતા રાખવી એ મોટામાં મોટી શૂરવીરતા કહેવાય છે, જેનાથી આ ભવ અને આવતો ભવ બંને અવશ્ય સુધરી જશે.

આર્થિક પરિસ્થિતિ નબળી થાય ત્યારે ત્યારે ધર્મમાં સમય વધારે આપવો. સત્સંગમાં જવું, ભગવાનની ભક્તિ-આરતી કરવા, ધાર્મિક પુસ્તકોનું વાંચન કરવું. એમ કરતા કરતા ખરાબ સમય પૂરો થશે અને પછી સવળા સંજોગની શરૂઆત થશે. પછી થોડી મહેનતમાં જ સવળું પરિણામ મળવા માંડશે.
તેમ છતાં ઘણીવાર સંજોગો સુધરે નહીં એવું પણ બને. કારણ કે જામી ગયેલું કર્મ હોય અને લક્ષ્મીના બાર વર્ષના અંતરાય હોય તો બાર વરસે જ પૂરા થાય. પણ તે સમયે સમતા રાખવી એ આપણા હાથમાં છે. તેનાથી ખરાબ સમય નીકળી જશે અને આવતા ભવનું બીજ સુધરશે.
મુશ્કેલી આવે ત્યારે જેમ તેમ કરીને ધીરજ પકડી રાખવી અને સ્થિરતા રાખવી. ધીમે ધીમે કામકાજ, નોકરી-ધંધા કે ભણતર બધું પૂરું કરતાં કરતાં ખરાબ સમય નીકળી જશે અને પાછો સારો સમય આવશે. માટે સમતા રાખીને મુશ્કેલીના સમયમાં ઉપાય કર્યા કરવો. સમય આવતાં સંજોગ મળશે અને રસ્તા નીકળ્યા કરશે, એવો કુદરતી નિયમ છે. ખાવા-પીવા અને રહેવાનું પણ કુદરતી નિયમથી મળી રહેશે. માટે, ખરાબ ટાઈમ આવ્યો હોય ત્યારે ખરાબ પગલું ભરવું નથી એમ નક્કી કરવું. જે ભગવાનમાં શ્રદ્ધા હોય તેમનું નામ લઈને ખરાબ સમય કાઢી નાખવો.
A. કળિયુગમાં માનસિક ડિપ્રેશન અને આત્મહત્યાનું પ્રમાણ વધ્યું છે. મનુષ્યો કેમ આપઘાત કરે છે તેના મુખ્ય... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો લાવતા ડિપ્રેશન, માનસિક તણાવ અને ઉદ્વેગમાંથી બહાર કેવી રીતે આવવું?
A. સામાન્ય રીતે જીવનમાં કંઈક મોટું અપમાન આવે, મોટી ખોટ આવે, નુકસાન થાય, નજીકની વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય,... Read More
Q. શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?
A. આજકાલ લોકોને યુવાનવયથી એકલતા લાગે છે. “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” એવી અંદર સતત ગૂંગળામણ... Read More
Q. કોઈ મને સમજતું નથી, મને મારા જીવનનો અંત લાવવો છે. હું શું કરું?
A. મોટેભાગે દરેક વ્યક્તિને એમ રહે છે કે “મને કોઈ સમજતું નથી”, “કોઈને મારી પરવાહ નથી” અને વ્યક્તિ જો આ... Read More
Q. શું પ્રિયજનના મૃત્યુ પાછળનો શોક અને એકલતાનો અંત લાવવા માટે આપઘાત ઉકેલ છે?
A. ઘણી વખત પોતાની નજીકના પ્રિયજનને ગુમાવીને માણસ ડિપ્રેશનમાં જાય છે. પતિ કે પત્નીનું અકાળ અવસાન થાય,... Read More
Q. બ્રેકઅપ પછી આત્મહત્યાની પરિસ્થિતિને કેવી રીતે અટકાવવી?
A. આજકાલ ઘણા યુવાનો પ્રેમમાં નિષ્ફળતા મળી હોય તો સીધો આપઘાત કરે છે. ખરેખર આત્મહત્યા એ કોઈ સમસ્યાનો અંત... Read More
Q. શું પ્રેમ માટે આપઘાત કરવો જોઈએ?
A. લોકોમાં એવી ખોટી માન્યતા પ્રવર્તે છે કે જ્યારે બે પ્રેમીઓ પરિવાર કે સમાજના વિરોધને કારણે લગ્ન કરીને... Read More
Q. યુવાનો અને ટીનેજર્સમાં આપઘાતનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે?
A. આજકાલ યુવાનો બહુ જલ્દી હતાશ કે ફ્રસ્ટ્રેટ થઈ જાય છે, નાની પરિસ્થિતિમાં પણ હારી જાય છે, તેને મોટું... Read More
Q. નિષ્ફળતાના કારણે થતી આત્મહત્યાને કેવી રીતે અટકાવી શકાય?
A. જીવનમાં લોકોને જ્યારે એમ લાગે કે મારી લાઈફ એક ફેલ્યોર છે, ત્યારે પોતાની જાત માટે નેગેટિવિટી શરૂ થઈ... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો આવે ત્યારે શું કરવું? કઈ રીતે આત્મહત્યાના વિચારોને રોકવા?
A. જ્યારે વ્યક્તિનો બધા પ્રકારનો અહંકાર પડી ભાંગે છે અને પછી એમ લાગે છે, મારું આ દુનિયામાં કોઈ છે જ... Read More
A. કેટલાક લોકો અહંકાર ભગ્ન થવાથી આપઘાત કરે છે. પણ ઘણીવાર આપણે જોઈએ કે વ્યક્તિને પોતાને પણ ન ખબર હોય કે... Read More
Q. જ્યારે તમારાથી કોઈને એટલું દુઃખ થઈ જાય કે તે વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવાનું મન થાય ત્યારે શું કરવું?
A. જો આપણને એવું લાગે કે કોઈ વ્યક્તિના આત્મહત્યા માટે વિચાર કરવાનું કારણ તમે છો તો તમારે સૌથી પહેલાં... Read More
Q. હું મારા પરિવાર પર બોજ છું, આવા નકામા જીવનનો જીવવાનો અર્થ શું?
A. ઘણી વખત જીવનમાં મોટી મુશ્કેલી આવી પડે કે વ્યક્તિ આકસ્મિક રીતે અપંગ કે પથારીવશ થઈ જાય, બીજાના આધારે... Read More
Q. આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?
A. આપણી આસપાસ જો કોઈ વ્યક્તિને આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તો તેમને સાચી સમજણ મળે તો તેમાંથી બહાર નીકળી... Read More
Q. મેં ભૂલ કરી છે. હવે મારે જીવવું નથી. હું મારી જાતને મારી નાખવા માંગુ છું.
A. આપણે સૌને ભૂલો કરવી નથી ગમતી, પરંતુ ક્યારેક ભૂલો થઈ જાય છે. આમાંથી કેટલીક ભૂલો નાની હોય છે, પરંતુ... Read More
subscribe your email for our latest news and events
