શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?

આજકાલ લોકોને યુવાનવયથી એકલતા લાગે છે. “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” એવી અંદર સતત ગૂંગળામણ અનુભવે છે. પરિણામે વાત એટલી હદે પહોંચે છે કે તેમને સંસારમાં જીવવાનું મન નથી થતું. ઘડપણમાં પણ પતિ કે પત્ની બેમાંથી એક ગુજરી જાય તો બીજી વ્યક્તિ ભારે એકલતા અનુભવે છે. એકલતાની લાગણી વ્યક્તિને ડિપ્રેશન અને આપઘાત સુધી દોરી જઈ શકે છે.

યુવાનોની એકલતા સામે

યુવાનોમાં ખાસ કરીને એવો ભોગવટો હોય છે કે મારે કોઈ ખાસ ફ્રેન્ડ નથી જેમની સાથે હું બધી વાત શેર કરી શકું, જે મારી લાગણીઓને સમજી શકે, જેમની પાસે પોતાનું મન ખાલી થઈ શકે. બીજા લોકોને નજીકના મિત્રો સાથે બધી વાતો શેર કરતા જુએ એટલે “મારી સાથે કોઈ નથી” એવું દુઃખ શરૂ થાય છે.

યુવાનો માટે તેમના માતા-પિતા તેમની સાથે જ હોય છે. સારો ઉપાય છે કે ઘરમાં મમ્મી અને પપ્પાને પોતાના મિત્ર બનાવી દેવા. એ લોકો આપણને સાચું માર્ગદર્શન આપશે, આપણને મદદ કરશે અને અવળા કે સવળા સંજોગોમાં સોલ્યુશન લાવી આપશે.

ઘરમાં એકલા એકલા ન ગમતું હોય તો માતા-પિતાને કહેવાનું કે થોડું બહાર જઈએ. નજીકના તીર્થસ્થાનોમાં દર્શન માટે જવું કે બહાર શોપિંગ માટે ફરવા જઈ આવવું. આખો દિવસ ઘરે એકલા રહેવામાં મગજ બંધ થઈ જાય, એકલતાનું સફોકેશન ઊભું થાય અને સાયકોલોજી બગડી જાય. બહાર હરવા-ફરવાનું ગોઠવી દઈએ એટલે થોડું રિલેક્સ થવાય.

આ સિવાય કોઈ ધાર્મિક કે આધ્યાત્મિક ગ્રુપમાં જોડાયા હોઈએ તો તેવા સ્થળોએ જઈને સેવા આપવી. સત્સંગના ટોળામાં આપણા કોઈ હિતેચ્છુ હોય એમની સાથે મિત્રતા કરવી, જે આપણી વાત સાંભળી શકે અને આપણને સાચું માર્ગદર્શન આપી શકે.

બીજા લોકો ફ્રેન્ડ્સ સાથે બધું શેર કરતા જોઈએ તો એ લોકો પછી એકબીજા સાથે ઝઘડતા પણ હોય છે. બહાર જો કોઈ વ્યક્તિ સાથે મિત્રતા ન થાય તો આપણે પોતે પોતાના મિત્ર બનીએ. આપણે પોતાની સાથે એક મિત્રની જેમ વાતો કરવાની અને મદદ કરવાની. પછી બહાર કોઈની જરૂર નહીં રહે.

વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલતા સમયે

વૃદ્ધાવસ્થામાં પતિ કે પત્નીના અવસાનથી મનુષ્ય એકલતા અનુભવે છે અને જીવન જીવવા જેવું નથી લાગતું. ત્યારે એકલતાને દૂર કરવાના ઉપાયો કરવા જોઈએ.

અંદરની એકલતા દૂર કરવા માટે પ્રવૃત્તિઓ વધારવી. બધા સીનીયર સિટિઝન બધા ભેગા થતા હોય તો એમાં જોડાઈ જવું. અન્ય પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે, યોગ-પ્રાણાયામ કરવા, ચાલવા જવું. આજુબાજુ આપણા વડીલો હોય, તો એમની મદદ કરવી. બધાએ ભેગા મળીને ભગવાનની ભક્તિ કરવી. એ સિવાય સત્સંગમાં કે મંદિરમાં આરતીમાં જવું. નાના-મોટા પુસ્તકોનું વાંચન કરવું. એમ દિવસનો પાંચ-સાત કલાકનો કાર્યક્રમ ગોઠવી દેવો.

ઘરમાં નાના-મોટું કામ હોય તો મદદ કરવી જેમ કે, બાળકોને ફેરવવા લઈ જવા, એમને ભણવામાં મદદ કરવી, ઘરમાં શાકભાજી સુધારી આપવા, જરૂરિયાતની વસ્તુઓ લાવી આપવી. એમ કરતા કરતા મનને કામમાં પરોવી દેવું. ઘરની વ્યક્તિઓ પાસેથી આપણે અપેક્ષા ન રાખવી કે “તમે મારું ધ્યાન રાખો, મારી સાથે વાત કરો, મને મદદ કરો, તમે મારા માટે કંઈ કરતા નથી.” એવું બધું બિલકુલ બોલવું નહીં. ઘરમાં સંતાનોને તકલીફ ના પડે તેમ ખાવા-પીવા કે દવા કે બધી બાબતોમાં આપણે એડજસ્ટમેન્ટ લઈ લેવું.

આ બધું કરી શકાય તો ઉત્તમ છે. નહીં તો પછી પાર્ટ ટાઈમ કોઈ કામ શરૂ કરી દેવું. દિવસમાં ચાર-છ કલાક માટે ઓછા પૈસા મળે તો પણ કોઈ જગ્યાએ કામે જોડાઈ જવું. આજુબાજુ કંઈ ધાર્મિક સ્થાન હોય ત્યાં સેવા આપવી. ટૂંકમાં, ગમે તે રીતે મનને નવરું નહીં પડવા દેવાનું. એકલા પડીએ ત્યારે નવરું મન આપણને ઉપાધિ કરાવે. મનને કામે લગાડી દેવું. કારણ કે, મનને ખોરાકની જરૂર હોય છે, તે આપીએ તો મનને શાંતિ થાય.

નજીકની વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય ત્યારે દુઃખી થવાને બદલે એમ સમજવું કે તેમનો જવાનો હિસાબ હતો. જેમ ટ્રેનમાં પેસેન્જર સાથે મુસાફરી કરતા હોય તેમ આપણે સાથે એક પરિવારમાં રહીએ છીએ. જેમ ટ્રેનમાંથી એક સ્ટેશને બે પેસેન્જર ઊતરી જાય અને બીજા સ્ટેશને ત્રણ પેસેન્જર ચડે, તેવી જ રીતે આયુષ્ય પૂરું થાય ત્યારે કેટલીક વ્યક્તિઓ મૃત્યુ પામે છે અને નવા બાળકનો જન્મ થાય છે. માટે દુઃખી થઈને પોતાનું જીવન ટૂંકાવી દેવા જેવું નથી.

આપણા મનમાંથી એ કાઢી નાખવું કે “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” અને “મારું શું થશે?” એને બદલે આપણી જે સ્થિતિ છે તે સ્વીકારી લેવી અને “મને ફાવી ગયું છે” એમ બોલવું. મનમાં મજબૂતી લાવી નાખવાની કે જે પરિસ્થિતિ છે એમાં જ મારે એડજસ્ટમેન્ટ લઈ લેવાનું છે.

શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?

યુવાનોની એકલતા સામે

વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલતા સમયે

ક્વિક લીંકસ

મીડિયા

અન્ય સાઈટ