આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?

આપણી આસપાસ જો કોઈ વ્યક્તિને આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તો તેમને સાચી સમજણ મળે તો તેમાંથી બહાર નીકળી શકે છે.

વ્યક્તિને જીવવાનો આધાર ન રહે ત્યારે મરવાના વિચારો કરે છે. આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તેવી વ્યક્તિને જે વ્યક્તિ ઉપર પ્રેમ હોય તે સમજાવે તો પાછા ફરી શકે છે. જેમ કે, ઘરમાં માતા હોય, કોઈ વડીલ હોય કે એવી વ્યક્તિ જેમના માટે આદર હોય એ પછી કહે કે, “તારે આવું નહીં કરવાનું. જે થાય તે! હું છું ને તારી માટે.” તો પછી એ વ્યક્તિને જીવવાનો આધાર મળી જાય.

એવી વ્યક્તિને કોઈ સાચા સંત, ગુરુ કે જ્ઞાની મળી જાય તો તેમની પાસે લઈ જવા. વ્યક્તિ એમને કહે કે “મને આવા ખરાબ વિચાર આવે છે.” પછી તેઓ સાચી સમજણ પાડશે, જેને વ્યક્તિ પકડી લે તો આપઘાત કરવામાંથી બચી શકે છે.

વ્યક્તિને તાત્કાલિક મનોચિકિત્સક કે ડોક્ટરે પાસે લઈ જઈને કાઉન્સિલિંગ કરવું. એમના તરફથી સાચી સમજણ અને દવા મળે તો ઘણા આપઘાત કરવામાંથી બચી જાય છે.

વ્યક્તિ સાથે સાચી સમજણ આપતી વાતો કર્યા કરવાથી મજબૂતી થતી જાય. ધારો કે, કોઈ કહે કે, “મારી પત્નીએ દગો દીધો કે ભાગીદારે વિશ્વાસઘાત કર્યો અને લાખો રૂપિયાનું ઊઠમણું કરાવી નાખ્યું.” અથવા “મારી આબરૂ ગઈ, હવે તો મારે જિંદગીમાં જીવાય નહીં.” ત્યારે તે વ્યક્તિને સમજાવવું કે, “તમને આજે ખબર પડી આવું થયું છે. દેવાળું આજે દેખાયું પણ ભાગીદારે છ મહિના પહેલા ગોટાળો કરી નાખ્યો હતો. એ જાણતા નહોતા તો છ મહિના સુધી શાંતિ રાખી શક્યા. તેવી જ રીતે એવી સમજણ ગોઠવીએ કે આજે જે બન્યું એ પૂર્વભવમાં બીજ પડી ગયું હતું તેનું ફળ આવ્યું છે તો આપણને શાંતિ રહી શકશે.

પત્ની ઉપર શંકા પડી કે દગો કર્યો, તો એ પણ પૂર્વભવનું બીજ પડેલું છે. આપણે આખી જિંદગી દુઃખી નહોતા થતા, કારણ કે આપણને બીજની ખબર નહોતી. આજે ખબર પડી એટલે દુઃખી થઈએ છીએ. પણ ખરેખર તો ફિલ્મનું રેકોર્ડિંગ થઈ ગયું હતું. એ ફિલ્મ આજે સ્ક્રીન ઉપર દેખાય છે, તેમ જીવનમાં જે કંઈ બને છે જે પૂર્વકર્મનું ફળ આવ્યું છે. આજે એમાં કોઈ ફેરફાર નહીં કરી શકાય. પણ આપણે નવી ફિલ્મ રેકોર્ડ થતાં પહેલાં સુધારી શકીએ. એટલે કે, આજે રાગ-દ્વેષ ન થાય તેવી સાચી સમજણ ગોઠવી શકીએ.

વ્યક્તિને સમજાવી શકાય કે આપઘાત કરવાનું પરિણામ આજુબાજુ પરિવારના લોકો, મિત્રો કે પ્રિયજનો ઉપર શું આવશે? “આજે તારા પતિ કે પત્ની છે, બાળકો છે, મા-બાપ છે. આપઘાતથી એમને કેટલું બધું દુઃખ થશે એનો વિચાર તો કર. તું ભાગી જઈશ તેથી કરીને આ બધા સુખી થઈ જશે?” દેવું થઈ ગયું હોય તો સુખે-દુઃખે સમય કાઢીશું, ખાવા-પીવાના ખર્ચા નીકળ્યા કરશે. પણ આપઘાત કરવાથી તો ઘરના બધા લોકોને કેટલી મુશ્કેલી પડશે! એમ કહેવાથી પછી એ વ્યક્તિને વિચાર આવશે કે, “હા, મારા પતિ-પત્ની કે બાળકો છે, બધા ઉપર મને પ્રેમ તો છે જ. તો એ લોકોને નુકસાન થાય એવું તો મારે નથી કરવું.” એમ કરીને વ્યક્તિ પાછી વળી જાય.

વ્યક્તિને એમ પણ સમજાવી શકાય, કે “જો હમણાં જ આટલી મુશ્કેલી છે, તો તેનાથી ભાગી જઈશ કે ઝેર પીને મરી જઈશ, તેથી કરીને કંઈ આવતે ભવ સુખ મળવાનું છે એ નક્કી છે? આપઘાતના આ જ અવળા કર્મોના ફરી અવળા પડઘા પડશે, ત્યારે વધારે દુઃખી થઈશ. માટે હવે જે છે એ પૂરું કરવું રહ્યું.”

કોઈ વ્યક્તિને આપઘાત કરવાનું ગમતું નથી. શરૂઆતમાં આવા વિચારો આવે તો એમ જ થાય છે કે “આ ખોટું થઈ રહ્યું છે.” આમથી સોય અડે કે દઝાય તો એ દુઃખ જરાય સહન નથી થતું. પણ નેગેટિવ વિચારો કરી કરીને મન એટલું બધું હાવી થઈ ગયું હોય છે સતત બે-ચાર વર્ષ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ ચાલતી હોય ને મન નેગેટિવ બતાવ બતાવ કરે તો અવળું પગલું ભરી દે છે. એવા સમયે જો મદદ મળી જાય તો વ્યક્તિ આપઘાત કરવાના વિચારોમાંથી છૂટી શકે છે.

આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?

ક્વિક લીંકસ

મીડિયા

અન્ય સાઈટ