આજકાલ ઘણા યુવાનો પ્રેમમાં નિષ્ફળતા મળી હોય તો સીધો આપઘાત કરે છે. ખરેખર આત્મહત્યા એ કોઈ સમસ્યાનો અંત નથી.
આપઘાત કરીને મરી જવા કરતા તો મિલીટરીમાં જોડાઈને દેશ માટે લડતા લડતા મરી જવું એ વધારે સારું! આ જીવન કંઈક કામે તો લાગે. પણ કોઈ એક છોકરા કે છોકરી માટે આ મહામૂલું મનુષ્ય જીવન ખલાસ કરી નાખવું એ શું કામનું?

યુવાન છોકરા-છોકરીઓ લવ-અફેર શરૂ કરે, થોડા દિવસ એકબીજા સાથે મજા કરે અને પછી બેમાંથી એક કહેશે કે મારે બીજા સાથે લગ્ન કરવાના છે; તો બીજી વ્યક્તિ હતાશ થઈને આપઘાત કરવાની તૈયારી કરે. અરે! એમાં મરવાનું થોડું હોય? “તું નહીં ઔર સહી, ઔર નહીં તો કોઈ ઔર સહી!” એવો અભિગમ રાખીને પણ આગળ વધવું. ઘણા લોકો આવા આપઘાતના પ્રયત્નો કર્યા પછી બચી જાય છે અને પછી અરેન્જ મેરેજ કરીને વધારે સારા પાત્ર સાથે સુખી લગ્નજીવન વીતાવે છે.
આપઘાત કરીને મરી જવાથી આવતા ભવમાં એ જ વ્યક્તિ પાછી મળશે એની કોઈ ગેરન્ટી નથી. આ જ અવતારમાં ન મળી એ વ્યક્તિ આવતા અવતારમાં ભેગી થશે, એ કઈ રીતે કહી શકાય? ઊલટું, આપઘાત કરવાથી તો અધોગતિના કર્મ બંધાય અને પછી ક્યાંય જન્મ થાય.
આપઘાતનો વિચાર પણ આવ્યો હોય તો તેની ખૂબ માફી માંગ માંગ કરવાની. જે ઈશ્વરમાં શ્રદ્ધા હોય તેમને યાદ કરીને માફી માંગવી કે, “હે ભગવાન, મેં આવા ભયંકર વિચારો કે પ્રયત્નો કર્યા તેની માફી માગું છું. હૃદયથી ખૂબ પસ્તાવો કરું છું. મને માફ કરો અને ફરી ક્યારેય આવું નહીં કરું એમ નક્કી કરું છું, મને શક્તિ આપો.” એમ કલાક બેસીને ધમધમાવીને પસ્તાવા કરવા.
ઘણીવાર અફેરમાં પડેલા છોકરા-છોકરીને મા-બાપ ટોકે છે પણ સંતાનો તેમની વાત માનવા તૈયાર નથી થતા. પછી તેમાં દગો-ફટકો થાય ત્યારે પોતાને ભાન થાય છે. આવો જ એક પ્રસંગ પરમ પૂજ્ય દાદા ભગવાન અહીં વર્ણવે છે.
દાદાશ્રી: તમે નાના હતા ત્યારે આવું લફરું વળગેલું કોઈ જાતનું?તે પુરાવા ભેગા થાય, બધા ‘એવિડન્સ’ ભેગા થાય એટલે લફરું વળગી જાય.
પ્રશ્નકર્તા: લફરું એ શું છે?
દાદાશ્રી: હા, તે હું કહું. એક નાગર બ્રાહ્મણ હતો, તે ઓફિસર હતો. તે એના છોકરાને કહે છે, ‘આ તું ફરતો હતો, તે મેં તને દીઠો, તે જોડે લફરાં શું કરવા ફેરવે છે?’ છોકરો કોલેજમાં ભણતો હતો, કોઈ ગર્લફ્રેન્ડ જોડે એના બાપે દીઠો હશે. એને લફરું આ લોકો નથી કહેતા, પણ આ જૂના જમાનાનાં માણસો એને લફરું કહે છે. કારણ કે ફાધરને મનમાં એમ થયું કે ‘આ મૂરખ માણસ સમજતો નથી પ્રેમ શું છે એ. પ્રેમને સમજતો નથી ને માર ખાઈ જશે. આ લફરું વળગ્યું છે તે મારખાઈ ખાઈને મરી જશે.’ પ્રેમને નીવેડવો એ સહેલો નથી. પ્રેમ કરતાં બધાને આવડે છે પણ એને નીવેડવો સહેલો નથી. તેથી એના ફાધરે કહ્યું કે, ‘આ લફરાં શું કામ કરવા માંડ્યો?’
તે પેલો છોકરો કહે છે, ‘બાપુજી, શું કહો છો આ તમે?એ તો મારી ગર્લફ્રેન્ડ છે. તમે આને લફરું બોલો છો આમ?મારી નાકકટ્ટી થાય એવું બોલો છો?એવું ના બોલાય.’ ત્યારે બાપ કહે છે, ‘નહીં બોલું હવે.’ એ ગર્લફ્રેન્ડ જોડે બે વર્ષ દોસ્તી ચાલી. પછી એ બીજા કોઈ જોડે સિનેમા જોવા આવી હતી ને તે આણે જોઈ. એટલે એનાં મનમાં એમ લાગ્યું કે આ તો પપ્પાજી કહેતા હતા કે ‘આ લફરું વળગાડ્યું છે’, તે એવું આ લફરું જ છે.
એટલે પુરાવા ભેગા થાયને તો લફરાં વળગી જાય, પછી છૂટે નહીં અને બીજાને લઈને ફરે એટલે રાતદહાડો પેલાને ઊંઘ ના આવે. બને કે ના બને એવું?પેલા છોકરાએ જ્યારે જાણ્યું કે ‘આ તો લફરું જ છે. મારા બાપ કહેતા હતા એ ખરી વાત છે.’ ત્યારથી એ લફરું છૂટવા માંડ્યું. એટલે જ્યાં સુધી ‘ગર્લફ્રેન્ડ’ કહે અને એને લફરું જાણે નહીં ત્યાં સુધી શી રીતે છૂટે?
પ્રશ્નકર્તા: તો પછી આ મોહ અને પ્રેમ, એની તારવણી કરવી હોય તો કઈ રીતે કરી શકાય?
દાદાશ્રી: પ્રેમ છે જ નહીં, તો પછી પ્રેમની વાત શું કરવા કરો છો?પ્રેમ છે જ નહીં. બધો મોહ જ છે આ તો. મોહ! મૂર્છિત થઈ જાય. બેભાનપણે, બિલકુલ ભાન જ નથી.
‘‘ઘડી ચઢે, ઘડી ઊતરે, વોહ તો પ્રેમ ના હોય
અઘટ પ્રેમ હી હૃદય બસે, પ્રેમ કહીએ સોય."
સાચો પ્રેમ, જે વધે નહીં, ઘટે નહીં એ! જ્ઞાનીઓનો પ્રેમ એવો હોય, જે વધઘટ ના થાય. એમનો એવો સાચો પ્રેમ આખા વર્લ્ડ ઉપર હોય. અને એ પ્રેમ તો પરમાત્મા છે.
જ્યારે સંસારનો પ્રેમ એ મોહ અને આસક્તિથી ભરેલો છે, જે સંજોગો અને વ્યક્તિઓ પર આધાર રાખે છે. પ્રિય વ્યક્તિ તરફથી દુઃખ મળે ત્યારે સમજાય કે એ પ્રેમ નહીં પણ આસક્તિ છે. સાચો પ્રેમ જોઈતો હોય તો આત્મજ્ઞાનીને શોધીએ, જેઓ આપણને તમામ દુ:ખોથી મુક્તિ આપશે.
A. કળિયુગમાં માનસિક ડિપ્રેશન અને આત્મહત્યાનું પ્રમાણ વધ્યું છે. મનુષ્યો કેમ આપઘાત કરે છે તેના મુખ્ય... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો લાવતા ડિપ્રેશન, માનસિક તણાવ અને ઉદ્વેગમાંથી બહાર કેવી રીતે આવવું?
A. સામાન્ય રીતે જીવનમાં કંઈક મોટું અપમાન આવે, મોટી ખોટ આવે, નુકસાન થાય, નજીકની વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય,... Read More
Q. શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?
A. આજકાલ લોકોને યુવાનવયથી એકલતા લાગે છે. “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” એવી અંદર સતત ગૂંગળામણ... Read More
Q. કોઈ મને સમજતું નથી, મને મારા જીવનનો અંત લાવવો છે. હું શું કરું?
A. મોટેભાગે દરેક વ્યક્તિને એમ રહે છે કે “મને કોઈ સમજતું નથી”, “કોઈને મારી પરવાહ નથી” અને વ્યક્તિ જો આ... Read More
Q. શું પ્રિયજનના મૃત્યુ પાછળનો શોક અને એકલતાનો અંત લાવવા માટે આપઘાત ઉકેલ છે?
A. ઘણી વખત પોતાની નજીકના પ્રિયજનને ગુમાવીને માણસ ડિપ્રેશનમાં જાય છે. પતિ કે પત્નીનું અકાળ અવસાન થાય,... Read More
Q. શું પ્રેમ માટે આપઘાત કરવો જોઈએ?
A. લોકોમાં એવી ખોટી માન્યતા પ્રવર્તે છે કે જ્યારે બે પ્રેમીઓ પરિવાર કે સમાજના વિરોધને કારણે લગ્ન કરીને... Read More
Q. યુવાનો અને ટીનેજર્સમાં આપઘાતનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે?
A. આજકાલ યુવાનો બહુ જલ્દી હતાશ કે ફ્રસ્ટ્રેટ થઈ જાય છે, નાની પરિસ્થિતિમાં પણ હારી જાય છે, તેને મોટું... Read More
Q. નિષ્ફળતાના કારણે થતી આત્મહત્યાને કેવી રીતે અટકાવી શકાય?
A. જીવનમાં લોકોને જ્યારે એમ લાગે કે મારી લાઈફ એક ફેલ્યોર છે, ત્યારે પોતાની જાત માટે નેગેટિવિટી શરૂ થઈ... Read More
Q. દેવું થવાથી થતી આત્મહત્યા કઈ રીતે અટકાવવી?
A. કેટલાક લોકો વધુ પડતા દેવામાં ડૂબી ગયા હોય, કે બિઝનેસમાં મોટી ખોટ આવી હોય ત્યારે પૈસા પાછા નહીં આપી... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો આવે ત્યારે શું કરવું? કઈ રીતે આત્મહત્યાના વિચારોને રોકવા?
A. જ્યારે વ્યક્તિનો બધા પ્રકારનો અહંકાર પડી ભાંગે છે અને પછી એમ લાગે છે, મારું આ દુનિયામાં કોઈ છે જ... Read More
A. કેટલાક લોકો અહંકાર ભગ્ન થવાથી આપઘાત કરે છે. પણ ઘણીવાર આપણે જોઈએ કે વ્યક્તિને પોતાને પણ ન ખબર હોય કે... Read More
Q. જ્યારે તમારાથી કોઈને એટલું દુઃખ થઈ જાય કે તે વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવાનું મન થાય ત્યારે શું કરવું?
A. જો આપણને એવું લાગે કે કોઈ વ્યક્તિના આત્મહત્યા માટે વિચાર કરવાનું કારણ તમે છો તો તમારે સૌથી પહેલાં... Read More
Q. હું મારા પરિવાર પર બોજ છું, આવા નકામા જીવનનો જીવવાનો અર્થ શું?
A. ઘણી વખત જીવનમાં મોટી મુશ્કેલી આવી પડે કે વ્યક્તિ આકસ્મિક રીતે અપંગ કે પથારીવશ થઈ જાય, બીજાના આધારે... Read More
Q. આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?
A. આપણી આસપાસ જો કોઈ વ્યક્તિને આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તો તેમને સાચી સમજણ મળે તો તેમાંથી બહાર નીકળી... Read More
Q. મેં ભૂલ કરી છે. હવે મારે જીવવું નથી. હું મારી જાતને મારી નાખવા માંગુ છું.
A. આપણે સૌને ભૂલો કરવી નથી ગમતી, પરંતુ ક્યારેક ભૂલો થઈ જાય છે. આમાંથી કેટલીક ભૂલો નાની હોય છે, પરંતુ... Read More
subscribe your email for our latest news and events
