ઘણી વખત જીવનમાં મોટી મુશ્કેલી આવી પડે કે વ્યક્તિ આકસ્મિક રીતે અપંગ કે પથારીવશ થઈ જાય, બીજાના આધારે જીવવાનું થાય ત્યારે એવું અનુભવે છે કે હું પરિવાર ઉપર બોજો છું, આવું જીવવાનો શો અર્થ. ત્યારબાદ આપઘાત કરીને જીવન ટૂંકાવી દેવાના વિચારો કરે છે.
એવો જ્યારે વિચાર આવે કે મારું જીવન નિરર્થક થઈ ગયું છે. પીડા ભોગવીને, દુઃખી થઈને, ડોક્ટર અને હોસ્પિટલના ધક્કા ખાઈને અંતે મરવાનું જ હોય તો સ્વેચ્છાએ રાજીખુશીથી મોતને ભેટવામાં શું ખોટું છે? હું ઘરમાં બધાને ભારરૂપ છું. ત્યારે એ વિચારવાનું કે પોતાની પાસે શું છે.

જો દેહનું કોઈ અંગ કામ ન કરતું હોય, જેમ કે આંખ, હાથ, પગ તો વિચારવું કે શરીરના બીજા ભાગો તો કામ કરે છે ને! શરીરમાં મગજ, જીભ, હાથ, પગ, હૃદય, કીડની એ બધાની કેટલી કિંમત છે! એક અંગ નથી તો તેનાથી જીવન અટકી જતું નથી. બીજું બધું સાબૂત છે, તેના આધારે જીવી જવાશે એવી હિંમત દાખવવી.
પરિવાર ઉપર બોજારૂપ છું એવી શંકા પડે ત્યારે ઘરના લોકોને જ પૂછી જોવું કે ખરેખર એમને એવું લાગે છે? એ જ લોકો કહેશે કે, “ના તમે જરાય બોજારૂપ નથી.” પછી જો આપણે મરવાની વાત કરીએ તો એનાથી ઘરના લોકોને ખૂબ દુઃખ પહોંચે છે. આપણે જ આપણા પરિવારની કોઈ વ્યક્તિ અપંગ થઈ જાય તો એમની સેવા નહીં કરીએ? તેમ પરિવાર પણ પ્રેમથી સ્વીકારી લેશે.
શારીરિક પીડા તો બધા અંગો સાબૂત હોય તેવી વ્યક્તિને પણ ક્યાં નથી હોતા. એટલે જીવન એવી રીતે ટૂંકાવી નાખવું એ કુદરતની વિરુદ્ધ ગયા કહેવાઈએ. આ આપણું આવી પડેલું કર્મ છે, તે પૂરું કર્યે જ છૂટકો.
આત્મહત્યાના ઊંધા વિચારો આવે તો તેના ખૂબ પસ્તાવા લેવા કે “આવા વિચારો કર્યા એ ખૂબ ખોટું કર્યું ને આવું ક્યારેય ના હોજો.” આ બધું મનનું ડિપ્રેશન છે.
જેમ મરણથી ડરે તે કાયર છે, તેમ જીવનથી ડરે તે પણ કાયર છે! કુદરતી રીતે મૃત્યુ આવશે તો આપણે તૈયાર છીએ એવો અભિગમ રાખવો. અત્યારે જે પરિસ્થિતિ છે તેને આનંદથી પસાર કરે તે ખરા શૂરવીર.
મનુષ્ય જીવન બહુ દુર્લભ છે. એમ આપઘાત કરીને મરી જવાથી કેટલાય અવતારો સુધી મનુષ્ય જીવન પ્રાપ્ત નહીં થાય, અથવા મળશે તો પણ ફરી ફરી આમ આપઘાત કરીને મરવાનો વખત આવશે. એટલે આ મહામુશ્કેલીથી મળેલો મનુષ્યદેહ સાર્થક કરવો.
આત્માનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય તો ગમે તેવી પરિસ્થિતિમાં પણ આનંદથી જીવવાની દિવ્યદૃષ્ટિ મળી જાય છે. આત્મા પોતે જ અનંત શક્તિ, અનંત સુખ, અનંત ઐશ્વર્ય, અનંત વીર્યનું ધામ છે. આપણે પોતે જ તે સ્વરૂપે છીએ. આપણે દેહ સ્વરૂપે છીએ જ નહીં. એવું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય પછી આ દેહને મુશ્કેલી આવે તો તેનાથી પોતે આત્મારૂપે જુદા છીએ તેવો અનુભવ થાય છે.
એવા ઘણા લોકો જેમને શારીરિક મુશ્કેલીને કારણે ડિપ્રેશન રહેતું હોય કે આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તેઓ આત્મજ્ઞાન મેળવીને ખુમારીથી જીવે છે.
લંડનમાં એક બહેનને આંખોમાં કોઈ બીમારીને કારણે સંપૂર્ણ અંધાપો આવી ગયો હતો. તેમને પતિ અને બે બાળકો હતા. પતિ-પત્ની જે બિઝનેસ સાંભળતા હતા તે પણ બંધ કરવો પડ્યો હતો. એટલે એમને સતત અંદર ભોગવટો હતો કે મારું જીવન નકામું ગયું, મારા બાળકોનું શું થશે? હું કશું કરી નહીં શકું, ઉપરથી પરિવારને બોજારૂપ છું.
તે વખતે તેમને ટીવી ઉપર સત્સંગનો પરિચય થયો. એ સાંભળતાં સાંભળતાં એવો સંજોગ મળી ગયો કે આત્મજ્ઞાની પૂજ્ય નીરુમા પાસેથી પતિ-પત્નીને આત્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું. ત્યારબાદ એ બહેનના જીવનનો નવો ધ્યેય બંધાયો કે આત્મા માટે જ આ જીવન જીવવું છે. પરિવારનો પણ સહકાર હતો. તેમને બાકીનું જીવન આનંદથી પસાર થાય તેની સાચી સમજણ મળી.
A. કળિયુગમાં માનસિક ડિપ્રેશન અને આત્મહત્યાનું પ્રમાણ વધ્યું છે. મનુષ્યો કેમ આપઘાત કરે છે તેના મુખ્ય... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો લાવતા ડિપ્રેશન, માનસિક તણાવ અને ઉદ્વેગમાંથી બહાર કેવી રીતે આવવું?
A. સામાન્ય રીતે જીવનમાં કંઈક મોટું અપમાન આવે, મોટી ખોટ આવે, નુકસાન થાય, નજીકની વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય,... Read More
Q. શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?
A. આજકાલ લોકોને યુવાનવયથી એકલતા લાગે છે. “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” એવી અંદર સતત ગૂંગળામણ... Read More
Q. કોઈ મને સમજતું નથી, મને મારા જીવનનો અંત લાવવો છે. હું શું કરું?
A. મોટેભાગે દરેક વ્યક્તિને એમ રહે છે કે “મને કોઈ સમજતું નથી”, “કોઈને મારી પરવાહ નથી” અને વ્યક્તિ જો આ... Read More
Q. શું પ્રિયજનના મૃત્યુ પાછળનો શોક અને એકલતાનો અંત લાવવા માટે આપઘાત ઉકેલ છે?
A. ઘણી વખત પોતાની નજીકના પ્રિયજનને ગુમાવીને માણસ ડિપ્રેશનમાં જાય છે. પતિ કે પત્નીનું અકાળ અવસાન થાય,... Read More
Q. બ્રેકઅપ પછી આત્મહત્યાની પરિસ્થિતિને કેવી રીતે અટકાવવી?
A. આજકાલ ઘણા યુવાનો પ્રેમમાં નિષ્ફળતા મળી હોય તો સીધો આપઘાત કરે છે. ખરેખર આત્મહત્યા એ કોઈ સમસ્યાનો અંત... Read More
Q. શું પ્રેમ માટે આપઘાત કરવો જોઈએ?
A. લોકોમાં એવી ખોટી માન્યતા પ્રવર્તે છે કે જ્યારે બે પ્રેમીઓ પરિવાર કે સમાજના વિરોધને કારણે લગ્ન કરીને... Read More
Q. યુવાનો અને ટીનેજર્સમાં આપઘાતનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે?
A. આજકાલ યુવાનો બહુ જલ્દી હતાશ કે ફ્રસ્ટ્રેટ થઈ જાય છે, નાની પરિસ્થિતિમાં પણ હારી જાય છે, તેને મોટું... Read More
Q. નિષ્ફળતાના કારણે થતી આત્મહત્યાને કેવી રીતે અટકાવી શકાય?
A. જીવનમાં લોકોને જ્યારે એમ લાગે કે મારી લાઈફ એક ફેલ્યોર છે, ત્યારે પોતાની જાત માટે નેગેટિવિટી શરૂ થઈ... Read More
Q. દેવું થવાથી થતી આત્મહત્યા કઈ રીતે અટકાવવી?
A. કેટલાક લોકો વધુ પડતા દેવામાં ડૂબી ગયા હોય, કે બિઝનેસમાં મોટી ખોટ આવી હોય ત્યારે પૈસા પાછા નહીં આપી... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો આવે ત્યારે શું કરવું? કઈ રીતે આત્મહત્યાના વિચારોને રોકવા?
A. જ્યારે વ્યક્તિનો બધા પ્રકારનો અહંકાર પડી ભાંગે છે અને પછી એમ લાગે છે, મારું આ દુનિયામાં કોઈ છે જ... Read More
A. કેટલાક લોકો અહંકાર ભગ્ન થવાથી આપઘાત કરે છે. પણ ઘણીવાર આપણે જોઈએ કે વ્યક્તિને પોતાને પણ ન ખબર હોય કે... Read More
Q. જ્યારે તમારાથી કોઈને એટલું દુઃખ થઈ જાય કે તે વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવાનું મન થાય ત્યારે શું કરવું?
A. જો આપણને એવું લાગે કે કોઈ વ્યક્તિના આત્મહત્યા માટે વિચાર કરવાનું કારણ તમે છો તો તમારે સૌથી પહેલાં... Read More
Q. આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?
A. આપણી આસપાસ જો કોઈ વ્યક્તિને આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તો તેમને સાચી સમજણ મળે તો તેમાંથી બહાર નીકળી... Read More
Q. મેં ભૂલ કરી છે. હવે મારે જીવવું નથી. હું મારી જાતને મારી નાખવા માંગુ છું.
A. આપણે સૌને ભૂલો કરવી નથી ગમતી, પરંતુ ક્યારેક ભૂલો થઈ જાય છે. આમાંથી કેટલીક ભૂલો નાની હોય છે, પરંતુ... Read More
subscribe your email for our latest news and events
