મોટેભાગે દરેક વ્યક્તિને એમ રહે છે કે “મને કોઈ સમજતું નથી”, “કોઈને મારી પરવાહ નથી” અને વ્યક્તિ જો આ લાગણીઓમાં સતત ઘેરાયેલી રહે તો તે ડિપ્રેશનનું કારણ બને છે.
ઘરમાં નજીકની વ્યક્તિ જેમ કે, પત્ની કે પતિ તરફથી દુઃખ પડે, સંતાનો તરફથી દુઃખ પડે, સાસુ તરફથી ટોણાં મહેણાં આવ્યા હોય કે ઘરમાં કોઈએ અપમાનજનક શબ્દો કહ્યા હોય તો પછી પોતે ભોગવટામાં દુઃખી ને દુઃખી રહે છે. પછી આપઘાતના વિચારો આવે છે કે આવું જીવવા કરતા તો મરી જઈએ તો સારું. પછી પોતાને બાળી મૂકવા કે કૂવામાં ડૂબકી મારવા જેવું અવળું પગલું ભરી દે છે.
એટલું જ નહીં, ઘરમાં કોઈ સતત આક્ષેપ આપ્યા કરે કે, “તમે નકામા છો, ઘરમાં માથે પડ્યા છો, તે આ ઘર બગાડી નાખ્યું, અમારા પૈસા બગાડે છે, અમે તારાથી ત્રાસી ગયા છીએ.” વગેરે આક્ષેપ આવ્યા કરે તો વ્યક્તિને પોતાને થાય કે હું ખરેખર નાલાયક છું.” પછી અવળું પગલું ભરે.

મૂળ અહંકારને અપમાન લાગે છે. એવા બે-પાંચ કે દસ-વીસ વખત અપમાન થાય, ત્યારે પછી આ ભાવ કરી નાખે. હવે મરી જઈએ તો સારું, આ લોકો સાથે ના રહેવાય. કારણ પોતાને અપમાનનું સોલ્યુશન કરતા આવડતું નથી અને મુશ્કેલ વ્યક્તિ સાથેનો વ્યવહાર ફાવતો નથી. એટલે પછી વ્યક્તિને એવું સૂઝે છે કે હું આપઘાતનું પગલું લઉં એટલે બધાથી છૂટી જવાશે.
આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિએ સમજીએ તો આપણે આ સંસારમાં જેવા હિસાબ બાંધેલા છે, પૂર્વે જે બીજ વાવ્યા છે, તે જ ફળ આપવા આવે છે. આ ફળ ભોગવતી વખતે નવા બીજ બગાડવા દેવા નથી. નવા બીજ સુધારી નાખીએ.
જ્યારે અહંકારને અપમાન લાગે અને તેનું સોલ્યુશન કરતા ન આવડે ત્યારે આપઘાત કરવાથી ખરેખર કોઈથી છૂટાતું નથી. દેહ ભલે મૂકી દીધો પણ રાગ-દ્વેષ જે બંધાઈ ગયા એ બીજા ભવમાં પોતાની સાથે જ આવે છે. ત્યારે પણ હિસાબવાળા આ જ લોકો ફરી ભેગા થશે અને એમની સાથે વ્યવહારમાં ફરી રિએક્શન ઊભા થશે.. માટે આ ભવમાં જે હિસાબો આપણે ભાગે આવ્યા છે, એ પૂરા કરી નાખીએ.
જેમ રાત પછી દિવસ આવે છે, તેમ ખરાબ સંયોગ પૂરો થશે ને સારો સંયોગ આવશે. વચ્ચેના બે-પાંચ વર્ષ હિસાબ પૂરા કરી નાખવા. હિસાબ બાંધેલો હોય તો કોઈને પંદર વર્ષ પણ કપરા જાય. પણ આખી જિંદગી સામે બે-પાંચ વર્ષનો શો હિસાબ? ઘર અને સંસાર એટલે કર્મ ખપાવવાની જગ્યા. તેમાં રહીને કર્મ પૂરા કરવા અને કોઈ માટે ભાવ નહીં બગાડવો.
અંદર સમતાભાવે જે ભગવાનને માનતા હોઈએ, કોઈ સંત કે ગુરુને માનતા હોએ તેમને યાદ કરતા કરતા દિવસો કાઢ્યા કરવા. લોકો સંભળાવે કે “તમે આવા છો ને તેવા છો.” તો કહેવું કે માફ કરજો મને. એમ કરતા કરતા દિવસો કાઢી નાખવા પણ અવળા પગલાં તો ન જ ભરવા.
પરમ પૂજ્ય દાદાશ્રી જીવનમાં આવી પડેલી વિકટ પરિસ્થિતિને સરળ અને રમૂજ અંદાજમાં વર્ણવીને, કર્મનું દેવું ચૂકવી દેવાનો સચોટ ઉકેલ આપે છે.
દાદાશ્રી: જેનો રસ્તો નથી એને શું કહેવાય? જેનો રસ્તો ના હોય તેની કાણ-મોકાણ ના કરાય. આ ફરજિયાત જગત છે! ઘરમાં વહુનો ક્લેશવાળો સ્વભાવ ના ગમતો હોય, મોટાભાઈનો સ્વભાવ ના ગમતો હોય, આ બાજુ બાપુજીનો સ્વભાવ ના ગમતો હોય, તેવા ટોળામાં માણસ ફસાઈ જાય તોય રહેવું પડે. ક્યાં જાય તે? આ ફસામણનો કંટાળો આવે, પણ જવું ક્યાં? ચોગરદમની વાડો છે. સમાજની વાડો હોય, ‘સમાજ મને શું કહેશે?’ સરકારનીય વાડો હોય. જો કંટાળીને જળસમાધિ લેવા જુહુના કિનારે જાય તો પોલીસવાળા પકડે. ‘અલ્યા, ભઈ મને આપઘાત કરવા દે ને નિરાંતે, મરવા દે ને નિરાંતે!’ ત્યારે એ કહે, ‘ના, મરવાય ના દેવાય. અહીં આગળ તેં આપઘાત કરવાના પ્રયાસનો ગુનો કર્યો, માટે તને જેલમાં ઘાલીએ છીએ!’ મરવાય નથી દેતા ને જીવવાય નથી દેતા, આનું નામ સંસાર! આવું છે ફરજિયાત જગત! મરવાય ના દે ને જીવવાય ના દે. માટે રહો ને નિરાંતે!
માટે જેમ તેમ કરીને ‘એડજસ્ટ’ થઈને ટાઈમ પસાર કરી નાખવો એટલે દેવું વળી જાય. કોઈનું પચ્ચીસ વર્ષનું, કોઈનું પંદર વર્ષનું, કોઈનું ત્રીસ વર્ષનું, ના છૂટકેય આપણે દેવું પૂરું કરવું પડે.
આખી જિંદગી પતિ-પત્ની એકબીજાની સાથે રહેતા હોય, એકબીજા સાથે લાગણીથી બંધાયેલા હોય તો પણ કોઈ દિવસ એકબીજાને સમજતા નથી. બંનેની એ જ ફરિયાદ હોય છે કે મારો પતિ મને સમજતો નથી કે મારી પત્ની મને સમજતી નથી.
વાસ્તવિકતામાં આખા જગતમાં કોઈ કોઈને પૂરેપૂરું સમજી શકે નહીં. જ્યાં લોકો પોતે પોતાને જ નથી સમજી શકતા ત્યાં બીજું કોઈ સમજી શકે એવી અપેક્ષા રાખવી નકામી છે.
A. કળિયુગમાં માનસિક ડિપ્રેશન અને આત્મહત્યાનું પ્રમાણ વધ્યું છે. મનુષ્યો કેમ આપઘાત કરે છે તેના મુખ્ય... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો લાવતા ડિપ્રેશન, માનસિક તણાવ અને ઉદ્વેગમાંથી બહાર કેવી રીતે આવવું?
A. સામાન્ય રીતે જીવનમાં કંઈક મોટું અપમાન આવે, મોટી ખોટ આવે, નુકસાન થાય, નજીકની વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય,... Read More
Q. શું એકલતાના કારણે આત્મહત્યા કરવી એ ઉકેલ છે?
A. આજકાલ લોકોને યુવાનવયથી એકલતા લાગે છે. “હું એકલો પડી ગયો” કે “હું એકલી પડી ગઈ” એવી અંદર સતત ગૂંગળામણ... Read More
Q. શું પ્રિયજનના મૃત્યુ પાછળનો શોક અને એકલતાનો અંત લાવવા માટે આપઘાત ઉકેલ છે?
A. ઘણી વખત પોતાની નજીકના પ્રિયજનને ગુમાવીને માણસ ડિપ્રેશનમાં જાય છે. પતિ કે પત્નીનું અકાળ અવસાન થાય,... Read More
Q. બ્રેકઅપ પછી આત્મહત્યાની પરિસ્થિતિને કેવી રીતે અટકાવવી?
A. આજકાલ ઘણા યુવાનો પ્રેમમાં નિષ્ફળતા મળી હોય તો સીધો આપઘાત કરે છે. ખરેખર આત્મહત્યા એ કોઈ સમસ્યાનો અંત... Read More
Q. શું પ્રેમ માટે આપઘાત કરવો જોઈએ?
A. લોકોમાં એવી ખોટી માન્યતા પ્રવર્તે છે કે જ્યારે બે પ્રેમીઓ પરિવાર કે સમાજના વિરોધને કારણે લગ્ન કરીને... Read More
Q. યુવાનો અને ટીનેજર્સમાં આપઘાતનું પ્રમાણ કેમ વધી રહ્યું છે?
A. આજકાલ યુવાનો બહુ જલ્દી હતાશ કે ફ્રસ્ટ્રેટ થઈ જાય છે, નાની પરિસ્થિતિમાં પણ હારી જાય છે, તેને મોટું... Read More
Q. નિષ્ફળતાના કારણે થતી આત્મહત્યાને કેવી રીતે અટકાવી શકાય?
A. જીવનમાં લોકોને જ્યારે એમ લાગે કે મારી લાઈફ એક ફેલ્યોર છે, ત્યારે પોતાની જાત માટે નેગેટિવિટી શરૂ થઈ... Read More
Q. દેવું થવાથી થતી આત્મહત્યા કઈ રીતે અટકાવવી?
A. કેટલાક લોકો વધુ પડતા દેવામાં ડૂબી ગયા હોય, કે બિઝનેસમાં મોટી ખોટ આવી હોય ત્યારે પૈસા પાછા નહીં આપી... Read More
Q. આપઘાતના વિચારો આવે ત્યારે શું કરવું? કઈ રીતે આત્મહત્યાના વિચારોને રોકવા?
A. જ્યારે વ્યક્તિનો બધા પ્રકારનો અહંકાર પડી ભાંગે છે અને પછી એમ લાગે છે, મારું આ દુનિયામાં કોઈ છે જ... Read More
A. કેટલાક લોકો અહંકાર ભગ્ન થવાથી આપઘાત કરે છે. પણ ઘણીવાર આપણે જોઈએ કે વ્યક્તિને પોતાને પણ ન ખબર હોય કે... Read More
Q. જ્યારે તમારાથી કોઈને એટલું દુઃખ થઈ જાય કે તે વ્યક્તિને આત્મહત્યા કરવાનું મન થાય ત્યારે શું કરવું?
A. જો આપણને એવું લાગે કે કોઈ વ્યક્તિના આત્મહત્યા માટે વિચાર કરવાનું કારણ તમે છો તો તમારે સૌથી પહેલાં... Read More
Q. હું મારા પરિવાર પર બોજ છું, આવા નકામા જીવનનો જીવવાનો અર્થ શું?
A. ઘણી વખત જીવનમાં મોટી મુશ્કેલી આવી પડે કે વ્યક્તિ આકસ્મિક રીતે અપંગ કે પથારીવશ થઈ જાય, બીજાના આધારે... Read More
Q. આપઘાતનો વિચાર કરતી વ્યક્તિને મદદ કઈ રીતે કરવી?
A. આપણી આસપાસ જો કોઈ વ્યક્તિને આપઘાતના વિચારો આવતા હોય તો તેમને સાચી સમજણ મળે તો તેમાંથી બહાર નીકળી... Read More
Q. મેં ભૂલ કરી છે. હવે મારે જીવવું નથી. હું મારી જાતને મારી નાખવા માંગુ છું.
A. આપણે સૌને ભૂલો કરવી નથી ગમતી, પરંતુ ક્યારેક ભૂલો થઈ જાય છે. આમાંથી કેટલીક ભૂલો નાની હોય છે, પરંતુ... Read More
subscribe your email for our latest news and events
