પોતાની જાતને ઓળખો અને અનુભવો!

શું પોતાને ઓળખવા માટે ખરેખર ભારે તપ, ધ્યાન અને સંસારનો ત્યાગ કરવાની જરૂર છે? પોતાની જાતને ઓળખવા અને પોતાની જ અંદર રહેલું સુખ અનુભવવા માટે દરેકનો ત્યાગ શું કામ કરવો જોઈએ? એવા લાખો લોકો છે, જેમણે પોતાની જાત ઓળખવા માટે સંસારનો ત્યાગ કર્યો છે. પણ, શું તેઓ આત્મા પ્રાપ્ત કરી શક્યા છે? ના, ફક્ત કેટલાક જ સાધુઓ “હું કોણ છું” એ પ્રશ્નનો જવાબ મેળવી શક્યા છે. જોકે, એ રહસ્ય તેમના હૃદયમાં જ છુપાયેલું છે. તેમ છતાં, એવા બહુ ઓછા વ્યક્તિઓ થયા છે, જેમણે આ અનુભવ બીજાને પહોંચાડ્યો હોય. આત્મસાક્ષાત્કારની પ્રક્રિયા ખરેખર ખૂબ જ સરળ છે અને તેના માટે માત્ર યોગ્ય માર્ગદર્શનની જ જરૂર છે.

દાદાશ્રી: પછી તમે 'મારું માથું, મારું બોડી, મારા પગ, મારા કાન, મારી આંખો' એવું કહેશો. આ શરીરમાં બધી જ વસ્તુને 'મારું' કહે છે, ત્યારે 'મારું' કહેનાર તમે કોણ છો? એ વિચાર્યું નથી? ‘માય નેમ ઈઝ ચંદુલાલ’ બોલે અને પછી કહેશો ‘હું ચંદુલાલ છું’, આમાં કંઈ વિરોધાભાસ નથી લાગતો?

પ્રશ્નકર્તા: લાગે છે.

દાદાશ્રી: તમે ચંદુભાઈ છો, હવે આમાં I એન્ડ My બે છે. આ I એન્ડ My એ બે રેલવેલાઈન જુદી જ હોય. પેરેલલ જ રહે છે, કોઈ દહાડો એકાકાર થતું જ નથી. છતાંય તમે એકાકાર માનો છો, તે સમજીને આમાંથી Myને સેપરેટ કરી નાખો. તમારામાં જે My છે ને, એ બાજુએ મૂકો. My હાર્ટ, તો એ બાજુએ મૂકો. આ શરીરમાંથી બીજું શું શું સેપરેટ કરવાનું હોય?

પ્રશ્નકર્તા: પગ, ઈન્દ્રિયો.

દાદાશ્રી: હા. બધું જ. પાંચ ઈન્દ્રિયો, પાંચ કર્મેન્દ્રિયો મન-બુદ્ધિ-ચિત્ત-અહંકાર બધું જ. પછી 'My માઈન્ડ' કહે છે કે 'I એમ માઈન્ડ' કહે છે?

પ્રશ્નકર્તા: 'My માઈન્ડ' કહે છે.

દાદાશ્રી: મારી બુદ્ધિ કહે છેને?

પ્રશ્નકર્તા: હા.

પ્રશ્નકર્તા: તો સેપરેટ કરીને એમ જાણવાનું છે કે જે બાકી રહ્યું તે 'હું' છું.

દાદાશ્રી: હા, સેપરેટ કરીને જે બાકી રહ્યું તે તમે પોતે છો. I એ તમે પોતે જ છો. એની તપાસ તો કરવી પડશે ને? એટલે આ સહેલો રસ્તો છે ને, I અને My જુદાં કરે તો?

પ્રશ્નકર્તા: આમ તો સહેલો રસ્તો છે, પણ પેલું સૂક્ષ્મતર અને સૂક્ષ્મતમ જુદું થાય તો ખરું ને? એ જ્ઞાની વગર ના બને ને?

દાદાશ્રી: હા, તે જ્ઞાની પુરુષ દેખાડી દે. તો તેથી અમે કહીએ છીએ ને, સેપરેટ I એન્ડ My વિથ જ્ઞાનીઝ સેપરેટર. એ સેપરેટરને શાસ્ત્રકારો શું કહે છે? ભેદજ્ઞાન કહે છે. ભેદજ્ઞાન વગર તમે શી રીતે બાદ કરશો? કઈ કઈ ચીજ તમારી છે અને કઈ કઈ તમારી નથી, એ બેનું તમને ભેદજ્ઞાન નથી. ભેદજ્ઞાન એટલે ‘મારું’ બધું આ છે અને ‘હું’ જુદો છું આનાથી. એટલે જ્ઞાની પુરુષની પાસે, એમના ટચમાં રહીએ તો એ ભેદજ્ઞાન પ્રાપ્ત થઈ જાય ને પછી આપણને જુદું પડી જાય.

‘I અને My’ ના ભેદ પાડે તો બહુ સહેલું છે ને આ? મેં આ રીત બતાવી તે રીતે અધ્યાત્મ સહેલું છે કે અઘરું છે? નહીં તો આ કાળના જીવોનો તો શાસ્ત્રો વાંચી વાંચીને દમ નીકળી જાય.