Related Questions

તોફાની અથવા જીદ્દી બાળક સાથે કઈ રીતે વર્તન કરવું?

Parent Child

જ્યારે તમારી અને તમારા બાળકની વચ્ચે જાહેરમાં ઝઘડા થાય ત્યારે શું કરવું જોઈએ? તમારું બાળક રડે ત્યારે શું કરવું જોઈએ? આવું વર્તન જ્યારે તમારું બાળક કરે, ત્યારે કઈ રીતે વર્તવું તેના વિશે ચાલો જાણીએ!

નીચેના દર્શાવેલ વાતો ઉપર વિચાર કરી જુઓ:

જ્યારે તમને તમારા બાળકના કોઈ ખાસ વર્તન બાબતે ફરિયાદ હોય, ત્યારે તમે ક્યારેય તે તરફ જોયું છે કે શું તમે પણ બાળક સાથે આવું જ વર્તન નથી કરતા ને?

ઉદાહરણ તરીકે:

  • ધારો કે, તે તમને સાંભળતી નથી. જ્યારે તે તમારી તરફથી કંઈક કહેવામાં આવે, તેવી અપેક્ષા રાખતી હોય, ત્યારે શું તમે પણ તેવું જ વર્તન કરો છો? જ્યારે તે ઘણી બધી વખત તમને બોલાવ્યા કરે, શું પછી જ તમે તેને સાંભળો છો?
  • ધારો કે, તે મોબાઈલ ફોન વાપરતી હોય છે. શું તમે પણ જેવો સમય મળે ત્યારે મોબાઈલ જ ચેક કર્યા કરો છો?
  • ધારો કે, તે ખૂબ કઠોર શબ્દો બોલે છે. શું તમે પણ જ્યારે ગુસ્સે થાવ છો, ત્યારે આવા જ કઠોર શબ્દો બોલો છો?

તેમની વાત સાંભળવાનું શરૂ કરો અને તેની સાથે વાતો કરો અને પછી ફેરફાર જુઓ. તેઓની સાથે સમય પસાર કરો, તેઓને આદર આપો અને આપણે તેમની પાસે જેવી અપેક્ષાઓ રાખીએ છીએ તેવું કરવાનું શરૂ કરો.

પરમ પૂજ્ય દાદાશ્રી આવા જિદ્દી બાળક સાથે કઈ રીતે વર્તવું તે નીચેની વાતચીત પરથી સમજાવે છે:

માતા-પિતા તરીકે તમારે બાળક સાથે જિદ્દી ન બનવું જોઈએ, તેના બદલે, તમારા બાળકને શાંત કરો.

દાદાશ્રી: પણ આડાને જ આવું કરવું પડે ને! ગલીપચી કરીને એક વાર સીધું કરીએ પછી ચાલ્યા કરે. પણ આ તો વધારે આડા બનાવે છે લોકો. એની જોડે પોતેય આડા થાય. પેલું તો છોકરો ના બોલે ને તો મા પણ ના બોલે.

પ્રશ્નકર્તા: હા, મોઢું ચઢાવી દે.

દાદાશ્રી: મોઢું ચઢાવે. એટલે આ તો મા થવાનાં લક્ષણ જ ન્હોય ને! લોકોનું જોઈ જોઈને, પેલી ધીબતી હોય એટલે આય ધીબે.

પ્રશ્નકર્તા: નથી કરવું એ, જાણવાની ઈચ્છા છે કે મા કેમ થવું?

દાદાશ્રી: છોકરું હઠે ચઢે ને આપણે હઠે ચઢીએ તો શું થાય?

પ્રશ્નકર્તા: મા હઠે ચઢે ને છોકરું હઠે ચઢે, તો સરવાળે છોકરું ટિપાય.

દાદાશ્રી: ના, પણ એનો અર્થ જ નહીં ને! એટલે છોકરાની હઠ ભાંગવી જોઈએ.

પ્રશ્નકર્તા: કેવી રીતે ભાંગવી ?

દાદાશ્રી: એની પ્રકૃતિ જેમાં રાજી થતી હોય, થોડી વાર ગલીપચી કરવી ને રાજી કરવા પછી ગાડું ચાલુ થઈ ગયું. પછી આડાઈ જતી રહી. આડાઈ આવે તેટલા પૂરતું ગલીપચી કરી લેવી પડે.

બાળકોના જિદ્દી વ્યવહાર સાથે વર્તવામાં મદદરૂપ થાય તે માટે માતા-પિતા માટે મહત્ત્વની સૂચનાઓ:

  • બાળકનું જિદ્દીપણું એ માતા-પિતાના પૂર્વેના વ્યવહારોનું પ્રતિબિંબ છે. જો આપણે સારા માતા-પિતા હોઈશું, તો બાળકો આપણી સામા નહીં થાય. તેથી માતા-પિતાએ પોતાને સુધારવા જોઈએ.
  • જો તમે બાળકોને સતત ટોક ટોક કરશો તો તેઓ બગડી જશે.
  • તેઓને જ્ઞાનીના અથવા કોઈ સારા સંગમાં રાખો. સારા સંગમાં રહેવાથી તેઓ ચોક્કસપણે શ્રેષ્ઠ ગુણો પ્રાપ્ત કરશે. 
  • બાળકોને સુધરવા માટે મદદ મળવી જોઈએ, તેઓને મારવા ન જોઈએ. બાળકોને મારવું એ ખૂબ જ ખોટું છે.
  • સાચા માતા-પિતા એ છે કે, જો બાળક કંઈક ખરાબ કરીને આવે તો પણ તેમને પ્રેમ અને સમજણથી સુધારવા જોઈએ. પરંતુ, આવો પ્રેમ મળતો નથી, કારણ કે, માતા-પિતા પોતે જ દુ:ખી હોય છે. આ જગત પ્રેમથી જ જીતી શકાય તેવું છે.
  • માતા-પિતા તેમના બાળકોના ખરાબ વર્તન વિશે સતત તેઓના મિત્રો સાથે અને કુટુંબીજનો સાથે વાતો કર્યા જ કરતા હોય છે. આનું ખૂબ જ ખરાબ પરિણામ આવે છે, કારણ કે, આપણે બાળકો વિશે આપણે જેવું માનીએ છીએ, તેવા તેઓ ખરેખર બનતા જાય છે. જેમ કે, આપણે એવું માનીએ કે, આપણું બાળક ખૂબ જિદ્દી અને તોફાની છે, તો બાળક ચોક્કસપણે એક દિવસ તેવું જ બની જશે, ભલે ને આજે તે એવું ન હોય. બીજી તરફ, જો તમારું બાળક ખરેખર જિદ્દી હોય, પરંતુ, તમે આવું હોવા છતાં પણ એવું કહ્યા જ કરો કે, તમારું બાળક તો ખૂબ ડાહ્યું, શાંત અને આજ્ઞાકારી છે, તો પછી તમે થોડા સમયમાં જ તમારા બાળકમાં સારા ફેરફારને જોશો...
  • જ્યારે કોઈ સૂતું હોય અને તમે તે વ્યક્તિને નકામો માણસ કહો તો પણ માનવમન એવું જટિલ પ્રકારનું છે કે ત્યારે પણ આવા શબ્દો ગ્રહણ કરી શકે છે, તમારો અભિપ્રાય તે વ્યક્તિનો આત્મા પકડી લેશે અને કર્મોનો હિસાબ બંધાય જશે અને પછી તમારે તેના પરિણામો ભોગવવા પડશે. જો તમે કશું કહેવા ઈચ્છો છો, તો તેની ખાતરી કરી લો કે તે સારા શબ્દો જ છે. તમારા સારા ભાવો તમારા માટે સુખ લાવશે. તેથી તમારા બાળકમાં જેવું વર્તન તમે ઈચ્છો છો, તેવું બોલવાનું શરૂ કરો અને જે વસ્તુ તમને પસંદ નથી અથવા બાળકોના જિદ્દીપણા વિશે સતત બોલવાનું બંધ કરો.
Related Questions
  1. બાળકોના વિકાસમાં માતાપિતાની ભૂમિકા શું છે?
  2. બાળકો સાથે કઈ રીતે વાત કરવી?
  3. કઈ રીતે બોલવું જોઇએ જેથી બાળકો તમને અસરકારક રીતે સાંભળે?
  4. કઈ રીતે બાળકોને બહારનું ખાવાનું બને તેટલું ઓછું કરે તે માટે માર્ગદર્શન આપવું?
  5. જ્યારે તમારા બાળકો ભૂલો કરે ત્યારે શું કરવું જોઇએ?
  6. ઊંચા સ્વરે બોલ્યા વિના બાળકને શિસ્તબધ્ધ કઈ રીતે બનાવવું? બાળકને સારી ટેવો વાળું અને શિસ્તબધ્ધ રીતે કઇ રીતે ઉછેરવું?
  7. તોફાની સ્વભાવના બાળક સાથે કઈ રીતે વર્તન કરવું?
  8. તોફાની અથવા જીદ્દી બાળક સાથે કઈ રીતે વર્તન કરવું?
  9. સારા માતા પિતા તરીકે બાળક સામે કઈ રીતે વર્તન કરવું જોઇએ?
  10. તમારા બાળકો ઉપર ચીડાવાનું કઈ રીતે બંધ કરશો? કચકચ કઈ રીતે બંધ થશે?
  11. બાળકોની ખરાબ આદતો કઈ રીતે તોડવી?
  12. બાળકના શિક્ષણમાં માતા પિતાની શું ભૂમિકા છે?
  13. ટીનએજર્સ સાથે માતાપિતાએ કઈ રીતે વર્તવું?
  14. બાળકોને નૈતિકતા કઈ રીતે શીખવવી?
  15. માતા પિતા અને બાળકોના સંબંધો કઈ રીતે મજબૂત થાય?
  16. તમારા બાળકોને વારસામાં કેટલું આપવું?
  17. સિંગલ પેરેન્ટ તરીકે ટીનએજર સાથે કેવી રીતે વર્તવું?
  18. બાળકો માટે થતી પ્રાર્થનાની શક્તિ કેવી હોય? હું બાળકો માટે કેવી રીતે પ્રાર્થના કરું?
×
Share on